🎣 Yadigar Gökalp Ilhan Erken Emeklilik

1QUV2P. Emekli aylığı alan 65 yaş altı kişilerin, toplam emekli maaşı alanların sayısına oranının yüzde 70 olduğunu belirten İlhan, 20 gün süren maaş bağlanma süresine 1'e indireceklerini söyledi Yadigar Gökalp İlhan, Türkiye'nin ilk kadın Sosyal Güvenlik Kurumu SGK Başkanı. Aynı zamanda Kadın Yönetici ve Kadın Çalışanlar Dayanışma Derneği'nin KAYÇAD de başkanlığını yürütüyor. İlhan, emeklilikte yaşa takılanlar, ilaç kullanımı, kayıt dışı istihdam, mobbing ve yeni başlayacak uygulamalarla ilgili önemli mesajlar verdi. -SSK, Bağ-Kur ve Emekli Sandığı'nın SGK çatısı altında birleştirilmesi ile gerçek anlamda eşitlik sağlandı mı? Reformdan sonra işe başlayacaklar açısından bir eşitlik öngörülüyordu. Reformun etkilerini ve sonuçlarını ilerleyen dönemlerde görebileceğiz. Geçmişte farklı statülerde çalışmaya başlayan insanların kazanılmış hakları devam etti. Bu reformdan önce yapılan bazı düzenlemeler de vardı. -Emeklilikte yaşa takılanlar konusu oradan çıkıyor galiba. Emeklilikte yaşa takılanlar konusu 1999 yılında yapılan düzenlemeden kaynaklanmıştı. Ülkemizin geleceğini, yeni nesillerimizin kaderini etkileyecek 2008 yılında gerçekleştirilen bu devasa reformun ana parametrelerini, temel hedeflerini etkileyecek düzenlemeleri yapmamız mümkün çalışma yapıldığından bahsediliyordu. Bizim Sosyal Güvenlik Kurumu olarak Aktüerya ve Fon Yönetimi diye bir başkanlığımız var. Bu başkanlığımız birtakım hesaplamalar yapıyor, bir değişikliğin sonuçlarının, ileriye yansımalarının ne olacağı üzerinde çalışıyor. Bu çalışmaları önümüzü görmek açısından zaten yapmak zorundayız. Emeklilikte yaşa takılanlarla ilgili de yapmış olduğumuz çalışma bu minval üzere. -Türkiye'nin emeklilikle ilgili projeksiyonu ne? Ulusal verilerimize göre, 2013 yılında kadınlarda yaşam süresi 79, erkeklerde ise 74. Yapılan reform ile emeklilik yaşı ile ilgili düzenlemeler sonucunda yaşam beklentisi içerisinde emekli aylığı alınacak dönemin erkeklerde 14 yıl, kadınlarda ise 21 yıl. Emeklilik yaşı ile ilgili düzenlemelerimiz tam olarak 2048 yılında hayata geçtiğinde daha başarılı sonuçlar elde edilecek. Emekli aylığı alan 65 yaş altı kişilerin ülkemizde toplam emeklilik aylığı alanların sayısına oranını yüzde 70, 2011 yılında bu oran yüzde 60'tı. 2048 yılından itibaren hem kadın ve erkek için 65 yaş olarak belirlendi. Böylece erken yaşta emeklilik sorunu aşılmaya çalışıldı. -Ama daha çok emekli olacak. 2012 yılında yaşlı nüfusun toplam nüfusa oranı yüzde 7,5, 5,7 milyon, 2023'te 8,6 milyon, 2050'de 19,5 milyona çıkacağı tahmin ediliyor. Doğurganlık hızına baktığımızda 2012 yılında 2050 yılında ise bu oranın düşeceği tahmin ediliyor. Dolayısıyla aktif pasif oranı Genç nüfusun artması son derece önemli. Aksi taktirde, şu anda pozitif yönde gelişen göstergelerimiz 2040'lı yıllardan itibaren tekrar negatif seyir halini alacak. Ülke olarak acil tedbirler alınması gerekiyor ve Başbakanımızın talimatı ile bazı tedbir paketleri üzerinde çalışmalar yürütülüyor. -Çalışma hayatı bakımından size en fazla gelen şikayet ne? Şu anda emekli olma süreleri ile ilgili gelen talepler var, başvurduktan sonra sürecin uzaması ile ilgili şikâyetler olabiliyor. Ancak geçmişle karşılaştırıldığında çok iyi seviyelere gelindi, ortalama 20 günün altında emekli aylığı bağlanıyor. Bilişim altyapısında yapmış olduğumuz reformlarla birkaç yıl içerisinde bu süreci bir güne kadar düşüreceğiz. "9 MİLYON KAYITDIŞI ŞİKAYETİ YAPILDI" 2008'den itibaren kayıt dışı isdihdamla ilgili 9milyon şikayet aldıklarını belirten İlhan, “Yapılan çalışmalarla kayıt dışı istihdam oranı 2013 ocak ayında yüzde düştü” dedi -Türkiye sosyal güvenlikte gelir- gider dengesi açısından ne zaman ideal olan noktaya gelebiliriz? Kurum olarak yapmaya çalıştığımız temel şey sistemi aktüeryal açıdan sürdürülebilir kılmak. Giderlerimizi temel olarak emeklilere yaptığımız ödemeler ve sağlık harcamaları oluşturuyor. Sağlığa erişimde kat ettiğimiz muazzam seviye de göz önünde bulundurulduğunda -ki dünyada sağlık teminat paketi en geniş ülkeyiz- söz konusu iki alandan kesintiye gitmemiz veya geri adım atmamız mümkün değil. Dolayısıyla gelir ayağımızı sürdürebilir kılmamız gerekiyor. Bunu da kayıt dışı ile mücadele ile elde etiğimiz başarıyı sürdürerek sağlayacağız. İstihdam oranlarımız arttığında ve kayıt dışılığı makul bir seviyeye çektiğimizde açıklar büyük oranda kapanmış güvenlik açığı ne kadar şu anda? 2012 yılında SGK giderlerimiz 160 milyar 223 milyon TL iken gelirlerimiz 142 milyar 929 milyon TL. 2009 yılında açıklarımızın GSYİH'ya oranı yüzde iken, 2012 yılında yüzde olarak gerçekleşti. Dolayısıyla açık giderek azalan bir seyir takip ediyor. Reformun etkilerini daha orta ve uzun vadede beklerken, olumlu etkilerini biraz daha erken aldık, trend o yönde. İstanbul'da sağlık sistemleri ile ilgili katıldığım uluslararası toplantıda, diğer ülkelerden gelenler, "acaba gelip Türkiye'de mi hizmet sunmaya başlasak" gibi bir noktaya sorun kayıt dışı istihdamla ilgili son durum ne? Diğer kurumlarla ciddi bir işbirliği içindeyiz, 60 ayrı kurum ve kuruluşla protokoller imzalandı. Bu amaçla 10 ve üzeri işçi çalıştıranlarla ilgili ücretlerin banka kanalıyla ödenmesi uygulamasına geçildi. Alo 170 Kayıt dışı İstihdam Hattı faaliyete geçirildi. Bu hattımıza 2008 yılından bu yana 9 milyon çağrı geldi. Şu an itibarıyla iki ilimizde çağrı merkezimiz var, üçüncüsü yakında açılacak. Ayrıca her ilde Kayıt Dışı İstihdamla Mücadele Servisleri yılından itibaren yapılan çalışmalar neticesinde, bir milyon 517 bin 186 kişi ve 94 bin 588 iş yeri kayıt altına alındı. Kayıt dışı oranlarında ciddi bir azalma var. 2000'li yılların başında yüzde 50'lerde olan kayıt dışı istihdam oranı 2013 Ocak ayında yüzde kadar düştü. Hedefimiz bu oranı yüzde 15'e çekmek. MOBBİNG İÇİN CEZA DÜZENLEMESİ YOLDA -İlk kadın SGK Başkanısınız. Kadınlar üst düzey noktalara gelene kadar çok zorluk çekip, sıkıntı yaşıyorlar ama geldikten sonra başarı karşılaştırması yapıldığında aslında erkeklerden daha başarılı oldukları gözlemleniyor. Ama tabii ki buralara gelene kadar birtakım sıkıntılar yaşanıyor. - Kadınların iş yaşantısında en çok karşılaştığı sorunlardan birisi mobbing, mesela siz mobbinge uğradınız mı? Evet, mobbinge uğradığımı düşünüyorum. Mobbing sadece kadınların maruz kaldığı bir şey değil, erkekler de maruz kalabilir. Burada önemli olan kişilerin bu sürecin farkında olup hızlı bir şekilde tedbir alabilmeleri. Psikolojik etkileri açısından eğer geç kalınırsa kişiler ve çevresindekiler açısından yaralayıcı etkiler bırakabiliyor. Bilinçli bir şekilde mücadele etmek gerekiyor. Kamu kurumları arasında ilk kez mobbing komisyonunu SGK'da oluşturduk. Ben başkan yardımcısıyken, o komisyonun da başkanıydım. Aslında mobbing yeni bir kavram ve Türkçe değil. Henüz bunun ne olduğunu bilmeyen bir çok kişi var. Bir şeyler yaşıyor ama yaşadıklarını isimlendiremiyor bu sebeple çözüm noktasında sıkıntılar oluyor. -Mobbingin çalışanlar üzerinde ne gibi etkileri var? Fiziksel şiddetle karşılaştırdığımızda, fiziksel şiddet görünür bir şey olduğu için daha çok dikkat çekiyor, gözle görülebildiği için de daha çabuk yankı uyandırıyor. Mobbing ise, işyerinde sistematik olarak uygulanan psikolojik taciz olarak tanımlanan bir kavram. Sistematik taciz neticesinde psikolojik şiddetin etkileri fiziksel şiddetten daha ileri boyutlarda olabiliyor. İnsanlar tedavi görmek, işi bırakmak zorunda kalabiliyor. Kendi psikolojik sağlığını etkilediği gibi tüm ailesinin ve çevresinin sağlığını da etkiliyor. Geçtiğimiz birkaç yıl içerisinde ciddi bir farkındalık oluştu. -Mobingin bir yaptırımı var mı? Türkiye olarak yaptırım yönünden hâlâ eksik noktalarımız var. Şu anda caydırıcılık yöntemlerini kullanıyoruz, diyalogla ikna etme, kişilerin yer değişikliğini sağlayarak en azından geçici de olsa çözüm üretme yollarını deniyoruz. Ceza Hukuku açısından üzerinde çalışılması gereken bir konu. Bununla ilgili çalışmalarımızı yürütüyoruz. Ceza noktasında da eğer birtakım tedbirler alabilirsek ciddi bir ilerleme harcamalarında son durum nasıl? İlaçla ilgili çok yönlü tedbirler alıyoruz. Bir tanesi de ilaç kullanımını daha bilinçli hale getirmek. 2012 yılında bin hanede anket yapıldı, şimdi 26 ilde 10 bin hanede anket yapılması planlanıyor. İlk yapılan çalışmanın sonucunda Türkiye genelinde her evde ortalama 10,6 kutu ilaç bulunduğu tespit edildi, 18 milyon hanede yaklaşık 190 milyon kutu ilaç bulundu. Hanedeki ilaçların yüzde 88'inin reçeteli olarak temin edilmiş, dolayısıyla kurumumuz tarafından bunların ödemesi yapılmış. Bu ilaçların yüzde 8,1'inin son kullanma tarihi geçmiş. Yani, 15,4 milyon kutu ilacın son kullanma tarihi geçmiş. İlaçlar tıbbi atık konteynerlarına değil çöpe atılıyor. Hane başına atılan ilaç sayısı ortalama 2 adet. Dolayısıyla gereksiz yanlış ilaç kullanımlarının önüne geçilebilirse, sağlık alanında yaptığımız gereksiz harcamaların önüne geçmiş olacağız. Sadece hastaneler ve eczaneler yönüyle değil, vatandaş açısından yani talebi kontrol etmek açısından da birtakım tedbirler alıyoruz, akılcı ilaç kullanımı kampanyasını sürdüreceğiz. Doktora erişim açısından bakıldığında vatandaşımız yılda 2 kez doktora giderken şu anda bu 7 civarında sağlanıyor. İlaç kullanımında rakamlar artıyor ama birden bire yükselişler yok. 45 milyar sağlık bütçemizin üçte biri ilaç harcamalarına gidiyor. Kontrol altında tutulması gereken bir rakam. -Gündeme gelecek yeni bir projeniz var mı? E-reçeteye geçtiğimiz yeni sitemde vatandaşlara numara veriliyordu vatandaşlar ise bu numarayı kaybedebiliyordu. Artık hastanede reçete yazıldığı anda verilen numarayı mobil telefonu olanlara SMS ile göndereceğiz. 42 ilde uygulamaya başladı, çok kısa bir süre içerisinde tüm Türkiye'de hizmete girecek. Hekimin bilgisi dışında reçete yazılmasının önlenmesi amacıyla e-reçetede başlatılan e-imza uygulaması, optik ve şahıs ödemelerinde de hasta alt bezi, işitme cihazı gibi ödemelerde de yapılacak. 2013 yılı sonunda uygulamaya konacak olan e- işyeri uygulaması ile iş yeri bildirgeleri elektronik ortamda verilebilecek. İşverenler bütün bildirimlerini tek bir şifre ile yapabilecek. Ayrıca biyometrik kimlik doğrulama sistemi olarak adlandırılan avuç içi damar uygulaması üzerinde çalışmalarımız devam ediyor. Test çalışmalarını tamamladık ve pilot çalışmalarını 20 ilde yürüttük. Eylül ayında özel hastanelerde uygulamaya geçilmesi planlanıyor. Avuç içi damar izi şeklinde olabildiği gibi parmak damar izi şeklinde de uygulanabilecek. Bu uygulama suiistimalleri önlemek açısından oldukça önemli. Kişi hastaneye gittiğinde avuç içi damar izi alınacak, bizim depolama merkezimiz olacak, ondan sonra kişi hastaneye gittiğinde de biz aynı kişinin gidip gitmediğini, kaç defa gittiğini takip etmiş olacağız. Kaynak Bugün 09 Şubat 2016 - 2304 - Güncelleme 16 Eylül 2016 - 1825 Yılda% 5 düşük maaşla erken emeklilik fırsatı takılanların mağduriyetini gidermek için erken emeklilik ile ilgili çalışmalar devam ediyor. Yaşı bekleyenlerin durumu ile ilgili taslak metin Bakanlar Kuruluna gitmeyi sevk edilmesi beklenen 15 maddelik tasarı taslağı ile ilgili, "Vazgeçildi" haberlerine rağmen emeklilikte yaşa takılanlara müjdeli haber var. Sosyal Güvenlik Kurumu SGK Başkanı Yadigar Gökalp İlhan'ın üzerinde durduğu formüle göre; Emekliliğine kaç yıl kalmışsa her yıl için yüzde 5 düşük maaşı kabul eden hemen emekli olabilecek. Önümüzdeki haftalarda bu konu Güvenlik Kurumu SGK Başkanı Yadigar Gökalp İlhan, "emeklilikte yaşa takılanlar" ile ilgili çalışmaların sürdüğünü, yakında gerçek metnin açıklanacağını ifade etti. Şimdilik taslak metinde her erken emekli olunacak yaş için "yüzde 5'lik bir indirimi" varsayılsa da henüz kesinleşmediğini belirtti. Gökalp,yasa çıkarsa sigorta süresi ve prim gün sayısı dolup yaşı bekleyen 300 bin kişinin SSK'lının emekli olma hakkı elde edeceğinden maliyet unsurunun Maliye Bakanlığı tarafından hesaplandığını da yaşa takılanlar grubu, "Emekliliğimize yaş şartından kaç yıl kalmışsa peşin ödeyelim, aylıktan indirim yapmasınlar" teklifi Başkana sorulduğunda, "bu teklife de sıcak baktığını ve konuyu değerlendireceklerini, bu uygulanırsa günlük en az lira borçlanmak gerekeceğini" beklerken emekli olamayanlardan sadece SSK'lılara 4/A'lı erken emeklilik hakkı düşünülüyor. Bağ-Kur'lu 4/B'li ve memurlara 4/C'li bu hak şimdilik söz konusu değil. SSK'lı olup da emeklilik bekleyenlerin ilk planda düşünülmesi doğru ancak, Bağ-Kur'lulara ve memurlara da erken emeklilik getirilmesi yerinde Erken Emeklilik Yasası Çıktı mı?SSK'lı olanlardan gününe kadar emeklilik için iki şart vardı. Birincisi, sigortalılık süresi kadınlar için 20, erkekler için 25 yıl, ikincisi de 5000 günlük prim ödeme gün sayısı. Bu tarihten sonra ise üçüncü bir şart daha geldi, yaş şartı. gününden önce işe girenler için kadınlarda 40 ile 58, erkeklerde ise 44 ile 60 yaş arasında değişen yaş bekleme süresi getirildi. Memurlar ve Bağ-Kur'lular için de benzer şekilde yaş şartı getirildi."Emeklilikte yaşı bekleyenler" yaşlı oldukları için iş bulamıyor. Emekli olmak istediklerinde ise "Gençsin" diyorlar. Bu sebeple iki arada Çalışanların Durumu Ne Olacak? Emekli olduktan sonra çalışıp SGK'ya SGDP primi ödeyerek çalışan emeklilerin, çalışmalarının emekli aylıklarına yansıması olmuyor. Bu nedenle milyondan fazla emekli çalışan olduğu halde 80 bini kayıtlı, geri kalanı kayıtdışı çalışıyor. Bunu engellemek için emekli olduktan sonra çalışılan her yıl için emekli aylıklarının yüzde 2 artırılması da düşünülmektedir. Bu durumda hem gelir vergisi hem de prim geliri artmış olacak. Bu haber 3851 defa okunmuştur. SGK'nın yeni başkanı Yadigar Gökalp İlhan ile makamında görüştü. Gökalp'ten yakın zamanda TBMM'ye sevk edilmesi beklenen 15 maddelik tasarı taslağından başka, "Vazgeçildi" haberlerine rağmen emeklilikte yaşa takılanlarla müjdeli haberler var. BU HAFTA KESİNLEŞECEK Habertürk'ten Ali Tezel'in haberine göre, Planlanan formül şu Emekliliğine kaç yıl kalmışsa her yıl için yüzde 5 düşük maaşı kabul eden hemen emekli olabilecek. Maliye yüzde 5 kesinti istiyor, ancak Almanya'da yüzde 2 olan bu oran önümüzdeki haftalarda kesinleşecek. ERKEN EMEKLİLİK YASASI'NIN TÜM MERAK EDİLENLERİ BURADA! EMEKLİLİKTE YAŞA TAKILANLAR NE OLACAK? İlk sorum "emeklilikte yaşa takılanlar" ile ilgili oldu. Başkan İlhan, bu konuda çalışmalarının devam ettiğini ve yakında gerçek metnin ortaya çıkacağını ifade etti. "Her erken emekli olunacak yaş için emekli aylıklarında bir indirim söz konusu olup olmadığı" soruma ise şimdilik taslak metinde her erken emekli olunacak yaş için "yüzde 5'lik bir indirimi" düşündüklerini, ama henüz kesinleşmediğini ekledi. Maliye'nin görüşünün yüzde 5 kesinti yapılması yönünde olduğu belirtildi. Gökalp, konuyla ilgili olarak yasa çıkarsa sigorta süresi ve prim gün sayısı dolup yaşı bekleyen 300 bin kişinin SSK'lının emekli olma hakkı elde edeceğinden maliyet unsurunun hesaplandığını da belirtti. YAŞA TAKILANLARIN BORÇLANMA TALEBİNİ DE İLETTİM SGK Başkanı ile görüşeceğimi duyan "emeklilikte yaşa takılanlar" grubu da beni arayıp başkana bir teklifleri olduğunu belirttiler. Tekliflerini başkan hanıma ilettim. Grubun teklifi, "Emekliliğimize yaş şartından kaç yıl kalmışsa parasını peşin ödeyelim, aylıktan indirim yapmasınlar" idi. Başkan hanım bu teklife de sıcak baktığını ve bakanlık makamıyla birlikte konuyu değerlendireceklerini ifade etti. Bu uygulanırsa günlük en az lira borçlanmak gerekiyor. Bu da örneğin 5 yılınız kalmışsa 19 bin lira borçlanma demek. ERKEN EMEKLİLİK SADECE SSK'LILARA Yaşı beklerken iş bulma umut ve isteği azalan ve emekli de olamayanlardan sadece SSK'lılara 4/A'lı erken emeklilik hakkı gelirken, Bağ-Kur'lu 4/B'li ve memurlara 4/C'li bu hak şimdilik düşünülmüyor. Bu konuda en önemli kriter iş bulma konusu olduğu için SSK'lı olup da emeklilik bekleyenlerin ilk planda düşünülmesi doğru olmakla birlikte, Bağ-Kur'lulara ve memurlara da erken emeklilik getirilmesi yerinde olacaktır. YAŞA TAKILANLAR KİMLER? SSK'lı olanlardan gününe kadar emeklilik için iki şart vardı. Birincisi, sigortalılık süresi kadınlar için 20, erkekler için 25 yıl, ikincisi de 5000 günlük prim ödeme gün sayısı. Bu tarihten sonra ise üçüncü bir şart daha geldi, yaş şartı. gününden önce işe girenler için kadınlarda 40 ile 58, erkeklerde ise 44 ile 60 yaş arasında değişen yaş bekleme süresi getirildi. Memurlar ve Bağ-Kur'lular için de benzer şekilde yaş şartı getirildi. "Emeklilikte yaşı bekleyenler"in büyük bir derdi daha var. İşe girmek isteseler "Yaşlısın" diyorlar, emekli olalım dediklerinde ise "Gençsin" diyorlar. Bu sebeple iki arada bir derede kalmış gibiler. ALMANYA VE FİNLANDİYA ÖRNEKLERİ Almanya'da normalde emeklilik yaşı, işe giriş ve doğum tarihlerine göre 65 veya 67'dir. Ancak 63 yaşına gelmiş olanlar her eksik yaş için yüzde 2'lik daha düşük emekli aylığı bağlama oranıyla 67 yaşını beklemeden emekli de olabiliyorlar. Daha sonra çalışsalar bile emekli aylıkları artmıyor. Finlandiya'da da benzer uygulama var, ama daha güzel. Eksik aylık bağlama oranıyla daha erken yaşlarda emekli olanlar, emekli olduktan sonra çalışmaya devam ederlerse her çalıştıkları yıl aldıkları emekli aylığı yüzde 2 artarak gerçek emekli aylıklarına yükseliyor. ÇALIŞTIKÇA EMEKLİ AYLIKLARI DÜŞÜŞÜ DE DEĞERLENDİRİLİYOR İşin ilginci çalışanları daha geç emekli etmeye çalışan hükümetler "Bu yetmez, bir de çalıştıkça emekli aylıklarını düşüreceğiz" dediler. Bu sebeple gününden sonra biraz, gününden sonra ise her prim ödenen ay için ileride alınacak emekli aylıkları 2'şer lira düşüyor. SGK Başkanı ile bu konuyu görüştüğümüzde Denizli Pamukkale Üniversitesi'nden Doç Dr. Oğuz Karadeniz'in bu konuda teklifi olduğunu ve değerlendirdiklerini belirtti. Teklife göre, aktif yaşlanma politikaları kapsamında, günü dolduktan sonra yaşı beklerken çalışmaya devam ederken, her fazla 360 gün aylık bağlama oranının ABO 2 değil, 3 olarak alınması ve 50 yaşından sonra çalışılan her yıl için de ABO'nun 4 olarak alınması durumunda sigortalıların daha çok aylık almak adına çalışmaya devam edecekleri beklentisi olacağı belirtilmiş. EMEKLİ ÇALIŞANLARA DA MÜJDE GELEBİLİR İkinci olarak da emekli olduktan sonra çalışıp SGK'ya SGDP primi ödeyerek çalışan emeklilerin, bu çalışmalarından emekli aylıklarına yansıma olmadığından gerçekte milyondan fazla emekli çalışan olduğu halde 80 bini kayıtlı, geri kalanı kayıtdışı çalışmaktadır. Bunu engellemek adına, emekli olduktan sonra çalışılan her yıl için emekli aylıklarının yüzde 2 artırılması da düşünülmektedir. Bu durumda hem gelir vergisi hem de prim geliri artmış olacak. SGK DENETMENLERİ MERKEZİLEŞECEK Halen il müdürüne bile değil Sosyal Güvenlik Merkez Müdürlükleri'ne bağlı çalışan Sosyal Güvenlik Denetmenleri'nin yerelleşmesi sorununu ortadan kaldırmak için denetmenlerin belli illerde grup ve büro başkanlıkları olarak toplanması ve merkezileştirilmesi de düşünülen değişiklikler arasında. Ayrıca denetmenlerin harcırah ve ücretleri konusunda da çalışmalar devam ediyor. SOKAK ÇOCUKLARI KURTULDU Ana-babası olmayan 18 yaşından küçük çocukların zorunlu "Genel Sağlık Sigortası" kapsamında hem gelir testi hem de GSS primi konusunda zorluklar vardı. Konuyu gazetemizde de Ceyda Erenoğlu ile Hilal Öztürk haberleştirmişti. Artık sokak çocuklarının, para ödemeden primleri Hazine'den ödenerek sağlıkları karşılanmış olacak. YABANCILARDA SEVE SEVE GSS KALKIYOR Özellikle İngiliz ve Alman hükümetleri ile diplomatik soruna sebep olan, yabancılardan ülkemizde bir yıldan çok ikamet edenlerin zorunlu olarak GSS primi aylık 250 lira gibi ödemeleri uygulamasına da son veriliyor. Bundan böyle sadece isteyen yabancı GSS primi ödeyecek, istemeyen ödemeyecek. TOPLULUK ÇALIŞANLARINA YÜZDE 5'LİK İNDİRİMDEN İŞVEREN YARARLANACAK 5510/5-g kapsamında yurtdışında eski adı topluluk sigortası çalışanları için işverenler, sadece GSS yüzde ve kısa vadeli yüzde 2 prim ödüyorlar ve yüzde 5'lik indirimden yararlanamıyorlardı. Şimdi yapılan düzenlemeyle bu işverenler de yüzde 5'lik işveren indiriminden faydalanacaklar. Emekli olabilmek için yaşı bekleyenlere müjdeli haber. Yılda % 5 düşük maaşla erken emeklilik fırsatı geliyor. Yaşa takılanların mağduriyetini gidermek için erken emeklilik ile ilgili çalışmalar sürüyor. Bu konu ile ilgili her gün başka bir haber duyuluyor. Yaşı bekleyenlerin durumu ile ilgili taslak metin Bakanlar Kuruluna gitmeyi bekliyor. TBMM’ye sevk edilmesi beklenen 15 maddelik tasarı taslağı ile ilgili, “Vazgeçildi” haberlerine rağmen emeklilikte yaşa takılanlara müjdeli haber var. Gökalp’in üzerinde durduğu formüle göre; Emekliliğine kaç yıl kalmışsa her yıl için yüzde 5 düşük maaşı kabul eden hemen emekli olabilecek. Önümüzdeki haftalarda bu konu kesinleşecek. Sosyal Güvenlik Kurumu SGK Başkanı Yadigar Gökalp İlhan, “emeklilikte yaşa takılanlar” ile ilgili çalışmaların sürdüğünü, yakında gerçek metnin açıklanacağını ifade etti. Şimdilik taslak metinde her erken emekli olunacak yaş için “yüzde 5’lik bir indirimi” varsayılsa da henüz kesinleşmediğini belirtti. Gökalp, yasa çıkarsa sigorta süresi ve prim gün sayısı dolup yaşı bekleyen 300 bin kişinin SSK’lının emekli olma hakkı elde edeceğinden maliyet unsurunun Maliye Bakanlığı tarafından hesaplandığını da belirtti. Emeklilikte yaşa takılanlar grubu, “Emekliliğimize yaş şartından kaç yıl kalmışsa peşin ödeyelim, aylıktan indirim yapmasınlar” teklifi Başkana sorulduğunda, “bu teklife de sıcak baktığını ve konuyu değerlendireceklerini, bu uygulanırsa günlük en az lira borçlanmak gerekeceğini” belirtti. Sadece SSK’lılara Erken Emeklilik Yaşı beklerken emekli olamayanlardan sadece SSK’lılara 4/A’lı erken emeklilikhakkı düşünülüyor. Bağ-Kur’lu 4/B’li ve memurlara 4/C’li bu hak şimdilik söz konusu değil. SSK’lı olup da emeklilik bekleyenlerin ilk planda düşünülmesi doğru ancak, Bağ-Kur’lulara ve memurlara da erken emeklilik getirilmesi yerinde olacaktır. Yaşa Takılanlar Kimler? SSK’lı olanlardan gününe kadar emeklilik için iki şart vardı. Birincisi, sigortalılık süresi kadınlar için 20, erkekler için 25 yıl, ikincisi de 5000 günlük prim ödeme gün sayısı. Bu tarihten sonra ise üçüncü bir şart daha geldi, yaş şartı. gününden önce işe girenler için kadınlarda 40 ile 58, erkeklerde ise 44 ile 60 yaş arasında değişen yaş bekleme süresi getirildi. Memurlar ve Bağ-Kur’lular için de benzer şekilde yaş şartı getirildi. “Emeklilikte yaşı bekleyenler” yaşlı oldukları için iş bulamıyor. Emekli olmak istediklerinde ise “Gençsin” diyorlar. Bu sebeple iki arada kalıyorlar. Almanya Ve Finlandiya Örnekleri Almanya’da normal emeklilik yaşı, işe giriş ve doğum tarihlerine göre 65 veya 67’dir. Ancak 63 yaşındakiler, her eksik yaş için yüzde 2’lik daha düşük emekli aylığı bağlama oranıyla 67 yaşını beklemeden emekli de olabiliyorlar. Daha sonra çalışsalar bile emekli aylıkları artmıyor. Finlandiya’da daha güzel bir uygulama var. Eksik aylık bağlama oranıyla daha erken yaşlarda emekli olanlar, emekli olduktan sonra çalışmaya devam ederlerse her çalıştıkları yıl aldıkları emekli aylığı yüzde 2 artarak gerçek emekli aylıklarına yükseliyor. Çalıştıkça Emekli Aylıkları Düşüşü Değerlendiriliyor Hükümetler çalışanları daha geç emekli etmek için yasa çıkarıyor. “Ayrıca çalıştıkça emekli aylıklarını düşüreceğiz” diyorlar. Bu sebeple gününden sonra biraz, gününden sonra ise her prim ödenen ay için ileride alınacak emekli aylıkları 2’şer lira düşüyor. SGK Başkanı bu konuda Denizli Pamukkale Üniversitesi’nden Doç Dr. Oğuz Karadeniz’in teklifini değerlendirdiklerini belirtti. Teklife göre, aktif yaşlanma politikaları kapsamında, günü dolduktan sonra yaşı beklerken çalışmaya devam ederken, her fazla 360 gün aylık bağlama oranının ABO 2 değil, 3 olarak alınması ve 50 yaşından sonra çalışılan her yıl için de ABO’nun 4 olarak alınması durumunda sigortalıların daha çok aylık almak adına çalışmaya devam edecekleri beklentisi olacağı belirtilmiş. Emekli Çalışanların Durumu Ne Olacak? Emekli olduktan sonra çalışıp SGK’ya SGDP primi ödeyerek çalışan emeklilerin, çalışmalarının emekli aylıklarına yansıması olmuyor. Bu nedenle milyondan fazla emekli çalışan olduğu halde 80 bini kayıtlı, geri kalanı kayıtdışı çalışıyor. Bunu engellemek için emekli olduktan sonra çalışılan her yıl için emekli aylıklarının yüzde 2 artırılması da düşünülmektedir. Bu durumda hem gelir vergisi hem de prim geliri artmış olacak. Sokak Çocuklarının Primi Devletten Ana-babası olmayan 18 yaşından küçük çocukların zorunlu “Genel Sağlık Sigortası” kapsamında hem gelir testi hem de GSS primi yaptırması zorunluluğu getirilmişti. Kimsesiz çocuklar nasıl bu primi ödeyecek? Artık sokak çocuklarının, primleri Hazine’den ödenerek sağlık giderleri karşılanacak. Ülkemizde bir yıldan çok ikamet eden yabancılardan zorunlu olarak GSS primi aylık 250 lira gibi ödemeleri uygulamasına da son veriliyor. Bundan böyle sadece isteyen yabancı GSS primi ödeyecek. BUGÜN

yadigar gökalp ilhan erken emeklilik